એકતાવનમાં કોનોકાર્પસ, ઉઠ્યા સવાલો

બારડોલી નજીક આવેલ સુંદર અને પ્રખ્યાત એકતાવન ગાર્ડન માં કોનોકાર્પસના મોટા પ્રમાણમાં જોવા મળતા છોડને લઈને પર્યાવરણ અંગે ચિંતા વ્યક્ત થવા લાગી છે. એક તરફ ગાર્ડનનું હરિયાળું સૌંદર્ય લોકોનું ધ્યાન ખેંચે છે, તો બીજી તરફ આવા છોડની હાજરી અંગે પર્યાવરણપ્રેમીઓ અને જાગૃત નાગરિકોમાં ચર્ચા શરૂ થઈ છે.

ગુજરાત સરકારના Gujarat Forest Department દ્વારા તા. 26 સપ્ટેમ્બર 2023ના રોજ જાહેર કરાયેલા પરિપત્રમાં ફોરેસ્ટ વિભાગની નર્સરીઓમાં કોનોકાર્પસના રોપા ઉછેરવા અને સરકારી વાવેતરમાં તેનો ઉપયોગ ન કરવા સૂચના આપવામાં આવી હતી. સરકારના આ નિર્ણય પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ સ્થાનિક જાતના વૃક્ષોને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને પર્યાવરણનું સંતુલન જાળવવાનો હતો.

વિશેષજ્ઞોના જણાવ્યા મુજબ Conocarpus erectus વિદેશી જાતનો છોડ છે. કેટલાક પર્યાવરણ નિષ્ણાતો માને છે કે આવા છોડ મોટા પ્રમાણમાં વાવવામાં આવે તો સ્થાનિક જૈવ વૈવિધ્ય પર અસર થવાની શક્યતા રહે છે. વધુમાં, તેની જડ ઝડપથી અને દૂર સુધી ફેલાતી હોવાથી જમીનમાં રહેલી પાઇપલાઇન અથવા અન્ય માળખાકીય સુવિધાઓને નુકસાન પહોંચાડવાની શક્યતા અંગે પણ ચર્ચાઓ થઈ છે.

એકતાવન ગાર્ડન બારડોલી વિસ્તારના લોકો માટે પ્રકૃતિ સાથે સમય પસાર કરવાની એક મહત્વની જગ્યા બની ગઈ છે. રોજિંદા મોર્નિંગ અને ઈવનિંગ વોક માટે અહીં મોટી સંખ્યામાં લોકો આવે છે. ગાર્ડનમાં બનાવાયેલા વોકિંગ ટ્રેકની બંને બાજુ પર કોનોકાર્પસના હેજ પ્રકારના છોડ જોવા મળે છે, જે ગાર્ડનને એક અલગ પ્રકારનું સૌંદર્ય આપે છે.

પરંતુ પર્યાવરણને લઈને જાગૃત વર્ગનું માનવું છે કે જો સરકાર દ્વારા આવા છોડ અંગે માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવામાં આવી હોય, તો ભવિષ્યમાં ગાર્ડન અને જાહેર સ્થળોએ સ્થાનિક અને પર્યાવરણને અનુકૂળ વૃક્ષો વાવવામાં વધુ પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ.

પ્રકૃતિ અને પર્યાવરણનું સંતુલન જાળવવું આજના સમયમાં અત્યંત જરૂરી બની ગયું છે. તેથી પર્યાવરણપ્રેમીઓ માને છે કે જાહેર સ્થળોએ કરવામાં આવતા વાવેતર અંગે સમયાંતરે સમીક્ષા કરવામાં આવે અને શક્ય હોય ત્યાં સુધી સ્થાનિક જાતના વૃક્ષોને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવે.

એકતાવન ગાર્ડન જેવી સુંદર જગ્યાઓ માત્ર મનોરંજન માટે જ નહીં, પરંતુ પર્યાવરણ જાગૃતિ માટે પણ મહત્વપૂર્ણ બની શકે — એવી આશા સ્થાનિક લોકો વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.